ต่อเติมกันสาดอยากได้หลังคาแบน ทำไมบางลอนทำได้ บางลอนไม่ได้?

ต่อเติมกันสาดหน้าบ้านหรือที่จอดรถ หลายบ้านอยากให้หลังคาลาดน้อยที่สุด เพราะถ้าทำชัน ด้านบนอาจชนชายคาเดิม หรือขอบด้านล่างต่ำจนใต้กันสาดเตี้ยเกินไป แต่หลังคาเมทัลชีทแต่ละแบบมีความชันต่ำสุดที่ผู้ผลิตแนะนำไม่เท่ากัน บางลอนทำลาดน้อยได้ บางลอนต้องชันกว่า บทความนี้อธิบายว่าทำไมเป็นแบบนั้น และควรเริ่มตัดสินใจจากตรงไหนครับ

ร่องของแผ่น คือรางน้ำเล็ก ๆ

เวลาฝนตก น้ำบนหลังคาไม่ได้ไหลไปทั่วแผ่น แต่จะลงไปรวมในร่องลอน แล้วไหลตามร่องไปออกที่ชายคา ร่องแต่ละร่องจึงทำหน้าที่เหมือนรางน้ำเล็ก ๆ และรูปร่างของลอนแต่ละแบบ ทั้งความลึกและความกว้างของร่อง ก็รองรับน้ำได้ไม่เท่ากัน

ปัญหาเกิดตอนที่น้ำในร่องมีมากเกินกว่าที่ร่องรับไหว น้ำอาจไหลเข้าไปตรงรอยซ้อนด้านข้าง คือจุดที่ขอบแผ่นหนึ่งวางทับขอบอีกแผ่น ซึ่งเป็นแนวที่น้ำเข้าได้ง่ายกว่าตัวแผ่น

ส่วนเรื่องความชันกับการไหลของน้ำ ความยาวหลังคา และฝนในพื้นที่ อ่านเพิ่มได้ที่ ความชันหลังคาเมทัลชีท มีผลต่อการระบายน้ำอย่างไร?

ทำไมลอนสูง มักทำลาดน้อยได้กว่า

ร่องที่ลึกและกว้างพอรองรับน้ำได้มากกว่าก่อนน้ำจะขึ้นไปถึงรอยซ้อน แผ่นที่มีร่องแบบนี้จึงมักได้รับคำแนะนำให้ใช้กับหลังคาที่ลาดน้อยได้ ส่วนลอนเตี้ยที่ร่องตื้นกว่า รองรับน้ำได้น้อยกว่า จึงมักต้องทำหลังคาชันกว่า

แนวโน้มนี้เห็นได้จากข้อมูลติดตั้งของผู้ผลิตหลายแหล่ง แต่ไม่ใช่กฎตายตัวว่าลอนยิ่งสูงยิ่งดีเสมอ เพราะความชันต่ำสุดยังขึ้นกับรายละเอียดอื่นของแต่ละรุ่นด้วย จึงต้องดูข้อกำหนดของแผ่นรุ่นนั้น ๆ ทุกครั้ง

วิธียึดและรอยต่อก็มีผล

นอกจากรูปลอน วิธียึดแผ่นและรอยต่อก็ทำให้ความชันต่ำสุดต่างกันได้

• แผ่นยึดด้วยสกรู สกรูจะยิงทะลุแผ่นที่สันลอนลงไปยึดกับแป
• แผ่นแบบซ่อนตัวยึด บางรุ่นใช้ตัวยึดซ่อนอยู่ใต้แผ่น ไม่ต้องเจาะสกรูทะลุแผ่น และรองรับความชันต่ำได้
• การต่อแผ่นตามแนวลาด ถ้าหลังคายาวจนต้องต่อแผ่นซ้อนกันตามแนวลาด บางรุ่นกำหนดให้ต้องชันเพิ่มขึ้นกว่ากรณีใช้แผ่นยาวต่อเนื่อง

ตัวอย่างตัวเลข และทำไมห้ามเอาไปใช้แทนกัน

ตัวอย่างจากข้อมูลติดตั้งของผู้ผลิตรายหนึ่งในไทย แผ่นยึดสกรูรุ่นหนึ่งกำหนดความชันขั้นต่ำ 5 องศา ส่วนแผ่นลอนสูงแบบซ่อนตัวยึดอีกรุ่นกำหนดขั้นต่ำ 2 องศา

แต่ตัวเลขเหล่านี้ใช้กับแผ่นรุ่นนั้นเท่านั้น แม้แต่แผ่นชื่อรุ่นเดียวกัน ข้อมูลที่เผยแพร่ในอีกประเทศก็ยังแนะนำตัวเลขไม่เท่ากัน ดังนั้นจึงไม่ควรเอาองศาของแผ่นหนึ่งไปใช้กับอีกแผ่น หรือใช้ตัวเลขที่ได้ยินมาเป็นมาตรฐานของทุกหลังคา

อีกเรื่องที่ควรรู้คือ หลังคาที่ลาดน้อยมากจะเผื่อความคลาดเคลื่อนได้น้อย ถ้าโครงหรือแปไม่ได้ระดับเดียวกัน บางช่วงอาจกลายเป็นจุดที่น้ำไหลไม่ออก การทำหลังคาลาดน้อยจึงต้องติดตั้งโครงให้ได้ระดับอย่างตั้งใจ

อยากได้กันสาดลาดน้อย ควรเริ่มจากอะไร

1. ดูความชันที่ทำได้จริงหน้างาน จากระดับชายคาเดิม ความสูงใต้กันสาดที่ต้องการ และระยะยื่นของกันสาด
2. เลือกแผ่นที่ผู้ผลิตรองรับความชันนั้น โดยดูจากข้อมูลติดตั้งของรุ่นที่จะใช้จริง รวมถึงเงื่อนไขเรื่องการต่อแผ่น
3. ให้ช่างตรวจและติดตั้งตามข้อกำหนดของรุ่นนั้น ทั้งระดับโครง รอยซ้อน และขอบปิดต่าง ๆ

สิ่งที่ควรเลี่ยงคือการเลือกแผ่นก่อน แล้วค่อยกดหลังคาให้แบนลงเพื่อให้พอดีกับหน้างาน เพราะอาจทำให้ความชันต่ำกว่าที่แผ่นรุ่นนั้นรองรับ

สรุป

กันสาดหลังคาเมทัลชีททำลาดน้อยได้แค่ไหน ขึ้นกับแผ่นที่เลือก ลอนที่ร่องลึกและกว้าง มักรองรับความชันต่ำได้มากกว่าลอนเตี้ย และวิธียึดกับรอยต่อก็มีผลด้วย ตัวเลของศาเป็นของแต่ละรุ่น ไม่ใช่มาตรฐานกลาง จึงควรเริ่มจากความชันที่หน้างานทำได้ แล้วเลือกแผ่นที่รองรับความชันนั้น ให้ช่างเช็กข้อมูลติดตั้งของรุ่นที่จะใช้จริงครับ