สกรูตัวดูด ใช้ยึดหลังคากับแปแทนได้ไหม?

สารบัญ
เวลาซื้อสกรูมามุงหรือซ่อมหลังคาเมทัลชีท หลายคนเจอสกรูสองแบบที่หน้าตาคล้ายกันมาก ตัวหนึ่งสั้น อีกตัวยาว หัวหกเหลี่ยมเหมือนกัน มีแหวนยางเหมือนกัน เลยสงสัยว่า สกรูตัวดูด (บางคนเรียกสกรูเย็บแผ่น) เอามายิงหลังคาลงแปแทนสกรูยึดแปได้ไหม คำตอบสั้น ๆ คือสองตัวนี้ทำหน้าที่คนละอย่าง บทความนี้อธิบายว่าแต่ละตัวทำงานตรงไหน และทำไมไม่ควรเอามาใช้แทนกันเองครับ
สกรูตัวดูดกับสกรูยึดแป หน้าตาคล้าย แต่หน้าที่ต่างกัน
บทความนี้พูดถึงหลังคาเมทัลชีทแบบยึดทะลุแผ่นด้วยสกรู สกรูสองชนิดนี้บางรุ่นมีหัวหกเหลี่ยมและแหวนยางคล้ายกัน แหวนยางช่วยปิดผนึกรอบรูสกรู แต่จุดที่ยิงและสิ่งที่มันยึดต่างกัน

สกรูตัวดูด: ยึดแผ่นกับแผ่น ตรงรอยซ้อนด้านข้าง
แผ่นหลังคาเมทัลชีทวางเรียงกันโดยให้ลอนริมของแผ่นหนึ่งซ้อนทับลอนริมของอีกแผ่น เรียกว่ารอยซ้อนด้านข้าง สกรูตัวดูดใช้ยิงตรงรอยนี้ โดยทั่วไปยิงที่กลางสันลอนที่ซ้อนกัน ทะลุแผ่นบนลงไปยึดแผ่นล่าง หน้าที่ของมันคือช่วยให้แผ่นบนแนบกับแผ่นล่าง รอยต่อไม่อ้าง่าย และช่วยลดน้ำซึมเข้ารอยต่อ
อาจต้องใช้สกรูตัวดูดเมื่อรอยซ้อนแนบไม่สนิท เช่น แผ่นคลาดแนวเล็กน้อย หรือฉนวนใต้แผ่นดันรอยซ้อนให้เผยอ ทั้งนี้ต้องตรวจตามแบบการยึดของหลังคารุ่นนั้น และไม่ใช้แทนการแก้ระยะแปที่ห่างเกินแบบ

สกรูยึดแป: ยึดแผ่นลงโครง และรับแรงลม
สกรูยึดแปยิงทะลุแผ่นหลังคาลงไปยึดในแป ซึ่งเป็นโครงที่รองรับแผ่นหลังคา สกรูตัวนี้คือสิ่งที่ทำให้แผ่นหลังคาติดอยู่กับตัวบ้านจริง ๆ
เวลาลมแรง ลมที่พัดผ่านหลังคาอาจดูดแผ่นให้ยกขึ้น ยิ่งถ้ามีลมเข้าไปดันจากใต้หลังคาด้วยก็ยิ่งแรง แผ่นหลังคาเมทัลชีทมีน้ำหนักเบา จึงต้องอาศัยจุดยึดช่วยต้านแรงลมยก แรงจึงต้องส่งผ่านสกรูยึดแปลงไปที่แป แล้วต่อไปถึงโครงหลังคา ใครอยากเข้าใจเรื่องแรงดูดของลมมากขึ้น อ่านต่อได้ที่ แรงลมยกหลังคาเกิดขึ้นได้อย่างไร

ถ้าเอาสกรูตัวดูดไปใช้แทนสกรูยึดแป จะเกิดอะไรขึ้น
สมมติว่าตรงจุดที่ควรยึดลงแป ช่างหยิบสกรูตัวดูดตัวสั้นมายิงแทน ถ้าสกรูตัวนั้นยึดอยู่แค่แผ่นสองชั้น จุดนั้นก็ไม่ได้ยึดลงแปตามแบบ แรงลมที่ดูดแผ่นขึ้นตรงจุดนั้นจึงไม่ได้ถูกส่งลงแปตามที่ออกแบบไว้ พอลมแรง ๆ แผ่นตรงนั้นก็อาจยกขึ้นได้
ต่อให้สกรูสั้นบางตัวยิงลงไปโดนแปได้ ก็ไม่ได้แปลว่ามันรับแรงแทนสกรูยึดแปได้ เพราะสกรูยึดแปถูกเลือกขนาด ความยาว และระยะยึดมาให้ตรงกับแบบของหลังคาแต่ละรุ่น

ใช้ร่วมกันเมื่อแบบกำหนด ไม่ควรสลับแทนกันเอง
| สกรูยึดแป | สกรูตัวดูด | |
|---|---|---|
| ยิงตรงไหน | ทะลุแผ่นลงไปในแป | รอยซ้อนด้านข้างระหว่างแผ่น |
| ยึดอะไร | แผ่นหลังคากับโครง | แผ่นกับแผ่น |
| หน้าที่หลัก | ส่งแรงจากแผ่นลงโครง รวมถึงแรงลมที่ดูดแผ่นขึ้น | ช่วยให้รอยซ้อนแนบกัน ไม่อ้าง่าย และช่วยลดน้ำซึม |
ถ้าแบบของหลังคากำหนดให้ใช้ทั้งสองชนิด สกรูยึดแปทำหน้าที่ส่งแรงลงโครง ส่วนสกรูตัวดูดช่วยยึดรอยซ้อนระหว่างแผ่น จึงไม่ควรเอามาใช้แทนกันเอง ส่วนวิธียิงให้แหวนยางแน่นพอดี อ่านได้ที่ วิธียิงสกรูเมทัลชีท ให้แน่นพอดี ไม่รั่ว ไม่หมุนฟรี
จะรู้ได้ยังไงว่าจุดไหนต้องใช้สกรูตัวไหน
ให้ช่างดูแบบการยึดของหลังคารุ่นนั้น ซึ่งจะบอกว่าแต่ละจุดใช้อะไร โดยเช็กอย่างน้อยสามเรื่องนี้
- ชนิดสกรู จุดที่ต้องยึดเข้าแปใช้สกรูยึดแปตามแบบ แม้อยู่ตรงรอยซ้อน ส่วนสกรูตัวดูดใช้ยึดแผ่นเข้าด้วยกันเฉพาะจุดที่แบบกำหนด
- ขนาดและความยาว ต้องเหมาะกับความสูงลอน วัสดุแป และสิ่งที่อยู่ใต้แผ่น เช่น ฉนวน
- ระยะยึด ให้ช่างตรวจระยะตามแบบ โดยเฉพาะขอบ มุม และชายคา ซึ่งอาจรับแรงลมยกสูงกว่าส่วนกลางหลังคา

สรุป
สกรูตัวดูดกับสกรูยึดแปอาจหน้าตาคล้ายกัน แต่สกรูตัวดูดยึดแผ่นกับแผ่นตรงรอยซ้อน ส่วนสกรูยึดแปยึดแผ่นลงโครงและเป็นตัวหลักที่รับแรงลม ถ้าเอาตัวดูดไปใช้แทนจุดยึดแป จุดนั้นอาจไม่ได้ยึดลงโครงตามแบบ ลมแรง ๆ ก็อาจยกแผ่นขึ้นได้ ให้เลือกสกรูตามจุดที่ยึดและตามแบบการยึดของหลังคา ไม่ใช่ดูแค่หน้าตาหรือความยาวครับ


